Home » Kennisbank » Nachtfotografie

Fotografie, het betekent letterlijk "schrijven met licht". Is er geen licht, dan wordt het vastleggen van een beeld niet makkelijk.  Toch is het leuk om ook eens in de nacht een foto te maken. Gewone scènes die overdag niet erg interessant zijn, krijgen bij nacht meer betekenis. 

Belichting  sluitertijd 0.3 seconden, diafragma f/2.8, ISO 200

TIPS VOOR AVONDFOTOGRAFIE

De beste en eerste tip om avondopnamen te maken is,  zet de camera op M. Zo heb je volledig de controle over licht en belichten en stel je de sluitertijd en diafragma handmatig in.  Je werkt op statief en neemt de tijd voor de opnamen en de juiste belichting. 

WAT HEB JE NODIG VOOR AVOND EN NACHTOPNAMEN

Het goede nieuws is, je hebt niet veel ander apparatuur nodig dan een standaard lens. Hetgeen je absoluut nodig hebt is een goed statief om met een lange sluitertijd te kunnen werken. Sluitertijden van  15 seconden zijn meer regel dan uitzondering. Een goed statief in combinatie met een afstandsbediening zijn de beste keuze om de camera stabiel te houden.

Ondanks dat het geen must is, is het toch handig om je uitrusting aan te vullen met: 

  • Een zonnekap, ondanks dat de kans op een felle zonnestraal in je glas niet erg groot is, zodra er licht is, gebruik je je zonnekap. Ook in de nacht kunnen felle lichten op je lens komen zoals autoverlichting maar ook het aanwezige straatlicht. 
  • Een zaklamp: dit komt op talloze manieren van pas. Het zal je helpen bij het vinden van je camerabediening maar ook als je iets wilt zien op je statief en niet te vergeten iets uit je fototas te halen.   
  • Extra batterijen: De lange belichtingstijden zorgen ervoor dat de batterij sneller leeg raakt. Neem dus een extra accu mee in de fototas. Dit geldt overigens ook nog eens bij het gebruik van  Live View en koud weer. 

OOK HIER IS ENIGE KENNIS VAN HET WEER ERG HANDIG

Bij nachtfotografie is ook enige kennis van het weer, de maan en de sterrenbeelden handig. Ook hier kun je gebruik maken van de vele apps op je telefoon om de stand van de maan en de sterren waar te nemen. Ik gebruik zelf  de app PhotoPills maar er zijn er velen. 

BELICHTING BIJ NACHTFOTOGRAFIE

Zonder de juiste belichting is het maken van een goede foto niet te doen. Het grootste verschil tussen dag- en nachtfotografie zijn dan ook de belichtingswaarden die we gebruiken tijdens het maken van avondopnames. We moeten dus enige kennis hebben van diafragma, sluitertijd en ISO. Oftewel, de belichtingsdriehoek): Alleen doen door het instellen van deze drie bedieningselementen kun je het juiste licht creëren. . We zullen nu voor elk van hen bespreken hoe u dat doet.

CHECK JE HISTOGRAM

Check regelmatig je histogram om te kijken of de belichting binnen het dynamische bereik van de camera valt. Zorg er in het bijzonder voor dat de hooglichten aan de rechterkant van het histogram blijven zonder dat er een piek ontstaat.  Als de donkere gebieden aan de linkerkant van het histogram pieken kan dat niet altijd helemaal worden voorkomen maar zorg ervoor dat de pixels van je histogram toch zoveel mogelijk binnen het bereik van het histogram blijven. 

SLUITERTIJD

De sluitertijden die overdag worden gebruikt zijn doorgaans een fractie van een seconde. In de vroege ochtend- of avonduren kun je niet om lange sluitertijden heen. we werken "s nachts met sluitertijden langer dan een seconde, en soms zelfs halve minuten. De camera heeft zo een lange tijd de kans om licht op de sensor te verzamelen. Zolang de sluiter openstaat, zolang komt er ook licht op de sensor. Maar dat niet alleen, zolang is er ook bewegingsonscherpte. De camera moet daarom ook stabiel gehouden worden want ook de maker van het beeld beweegt. Een vaste hand en IS zijn handig maar deze sluitertijden zijn niet uit de hand te fotograferen. Daarom is een statief 's nachts een vereiste uitrusting. 

BULB

Omdat de handmatige modus alleen tot belichtingen tot 30 seconden werkt, is het handig bekend te zijn met de BULB modus . In de Bulb-modus blijft de sluiter open zolang  de ontspanknop blijft ingedrukt.  Als je op de knop drukt, gaat de sluiter open. Als je de knop loslaat, sluit de sluiter. (Om te voorkomen dat er trillingen of bewegingen in de belichting komen is het verstandig een afstandsbediening te gebruiken.  Tegenwoordig is het ook mogelijk in veel gevallen om de camera met de mobiele telefoon te bedienen. 

DIAFRAGMA

Het diafragma is de opening in de lens waardoor licht in de camera komt. De grootte van het diafragma bepaalt hoeveel licht op de sensor komt. Daarnaast bepaald het diafragma ook  de scherptediepte. Het diafragma is opgedeeld in breuken, de / achter de f is dus een deelstreep. Over het algemeen is er weinig verschil in het gebruik van het diafragma tussen nacht- en dag-opnamen.  Alleen heeft de camera in de nacht moeite om licht te krijgen dus hoe kleiner het diafragma, hoe lastiger het wordt. Hoe groter het diafragma, ( dus een kleiner getal), hoe meer licht door de lens komt.

Ik begin zelf altijd met een uitgangspunt van een diafragma  f / 5.6. Een middenmaat dus, die een redelijke hoeveelheid licht binnenlaat. 

ISO

Diafragma en sluitertijd zeggen iets over hoeveel en hoelang licht op de sensor komt, dit afhankelijk van de instellingen. Ook zijn zij in te stellen naar de creativiteit van de fotograaf. Wil je scherpte of onscherpte laten zien, dan is je diafragma van belang. Wil je beweging laten zien, of juist het beeld bevriezen, dan kies je aan de hand van deze wens je sluitertijd. ISO heeft niets met creativiteit te maken maar vergroot de lichtgevoeligheid van de digitale sensor. Hogere ISO-waarden maken je digitale sensor gevoeliger voor licht, waardoor je een kortere sluitertijd of een kleiner diafragma kunt gebruiken. Helaas vergroot je met het gebruik van een hogere ISO ook de digitale ruis in de foto.  Deze ruis komt vooral in de donkere delen van de foto Pas dus vooral op het het opschroeven van de ISO waarde. Omdat de meeste camera's een ISO 400 kunnen hanteren zonder veel ruis te veroorzaken. 

BRACKETING

HDR foto's kunnen bij nachtfotografie wonderen verrichten. Bij bracketing maak je meerdere keren dezelfde foto met verschillende instellingen voor verschillende belichtingen. Met AEB Automatische belichtings-bracketing maakt de camera met één klik op de ontspanknop drie of vijf verschillende foto's met elk een verschillende belichting. Het resultaat is een foto die iets te licht is, een foto die precies goed is (afhankelijk van welk deel je goed wilt belichten) en een foto die iets donkerder is. In de software van je bewerkingsprogramma kun je van deze foto een foto maken die de juiste belichting laat zien.  

DE AARDE DRAAIT

Voor het fotograferen van de lucht bij nacht, zijn de belichtingsinstellingen vaak dezelfde. Met een sluitertijd van  15 seconden in cobinatie met een diafragma f / 2.8  is dat een goed uitgangspunt.  Helaas, het zal niet nieuw zijn dat de aarde draait. Hierdoor zou je met een lange sluitertijd echt bewegingsonscherpte krijgen. Doordat dit voorkomen moet worden is het verstandig toch de ISO hoger te zetten.  Als je je sluitertijd te veel verlengt, zullen de sterren kleine sporen vertonen die als wazig in je opname verschijnen. Je ziet het misschien pas als je de foto's thuis hebt en ze op het computerscherm bekijkt, maar het is iets waar je niet heel blij van kunt worden, tenzij dit je bedoeling is geweest. 


Meer over:

DIEPTE IN JE FOTO 

TIPS, WERKEN OP DE M STAND

LANDSCHAPSFOTOGRAFIE TIPS

SNEEUW FOTOGRAFEREN

COMPOSITIE

HYPERFOCAAL FOCUS PUNT

GRIJSVERLOOPFILTERS

HET WEER VOORSPELLEN

BRANDPUNTAFSTAND, WAT IS DAT EIGENLIJK

NACHTFOTOGRAFIE